مثلث عشق

(۴.۷)

یکی از تعاریف علمی عشق نظریه ای ست که دکتر رابرت استرنبرگ ارائه کرده است. او عشق را به شکل یک مثلث تصور کرد. او می‌گوید که عشق سه عنصر دارد : صمیمیت، اشتیاق جنسی و تعهد

مثلث عشق

عشق چیست؟ نظریه مثلث عشق استرنبرگ

یکی از تعاریف علمی عشق نظریه‌ای ست که دکتر رابرت استرنبرگ ارائه کرده است. او عشق را به شکل یک مثلث تصور کرد. او می‌گوید که عشق سه عنصر دارد :

صمیمیت، اشتیاق جنسی و تعهد

بهترین عشق به مثلث متساوی الاضلاع شباهت دارد. منظور این است که عشق زمانی بهترین حالت را دارد که هر یک از این سه عنصر را تقریباً به طور یکسان شامل شود.

سه عنصر عشق
عنصر اول عشق : صمیمیت (intimacy)
صمیمیت به معنی احساس نزدیکی، گرمی و محبت است. وقتی احساس صمیمیت بین زوجین وجود دارد به یکدیگر توجه دارند و احساس همدلی، غمخواری و مراقبت از هم در بین آنها جریان دارد.

 


عنصر دوم عشق : اشتیاق (Passion)

شور و اشتیاق و جاذبه جنسی طرفین به یکدیگر. این بعد جنبه انرژی بخشی و انگیزشی در رابطه دارد.

 


عنصر سوم عشق : تعهد (commitment)

تعهد شامل مسئولیت‌پذیری، وفاداری، وظیفه‌شناسی و مراقبت می‌باشد.

 

از نظر استرنبرگ سه بعد عشق به ندرت در فردی به طور مساوی جمع می‌شود و میزان وجود هر یک از ابعاد در روابط عاشقانه متفاوت است. همچنین عنوان می‌کند که مولفه‌های صمیمیت، اشتیاق (جاذبه جنسی) و تعهد در ترکیب با یکدیگر ۸ نوع متفاوت از عشق را به وجود می‌آورند که هر کدام ویژگی‌ها، محاسن و معایب خود را دارند.

فقدان عشق: تعهد ضعیف، صمیمیت ضعیف، اشتیاق ضعیف
اگر احساس شخص نسبت به شریک زندگی از این نوع باشد، این رابطه در معرض خطر است.

عشق دوستانه: تعهد ضعیف، صمیمیت قوی، اشتیاق ضعیف
در رابطه ای که فقط احساس صمیمیت وجود داشته باشد احساس دلسوزی، رفاقت، مهر و علاقه وجود دارد.

عشق شهوانی: تعهد ضعیف، صمیمیت ضعیف، اشتیاق قوی
یک حالت شدید شور و اشتیاق است که در آن فرد به شدت و به طور افراطی مجذوب شده، درحالی که تعهد و صمیمیت واقعی وجود ندارد. در این حالت فرد به صورت وسواس گونه از طرف مقابل شخص ایده آلی می‌سازد. در این نوع عشق درجه بالایی از برانگیختگی فیزیولوژی و روانی وجود دارد. این نوع عشق با وصل به معشوق به شدت پایان می‌پذیرد و ممکن است به تنفر تبدیل شود.

عشق پوچ: تعهد قوی، صمیمیت ضعیف، اشتیاق ضعیف
در آن زوج‌ها رابطه هیجانی و عاطفی متقابل را از دست داده‌اند و یا آنقدر با هم مانده‌اند که به همدیگر عادت کرده‌اند یا به علت ترس از بی کسی و یا به خصوص برای فرزندان با هم می‌مانند.

عشق خیال انگیز: تعهد ضعیف، صمیمیت قوی، اشتیاق قوی
نوعی احساس نزدیکی و پیوند بین زوجین است. در این حالت اعتماد بسیار بالایی نسبت به همسر وجود دارد و به لحاظ عاطفی به شدت به او نزدیک است. در این نوع عشق خود افشایی بسیار بالاست و شخص بدون ترس از طردشدن، عقاید و افکار خود را با همسرش درمیان می‌گذارد و زمانی که افکار و احساس خود را برای طرف مقابل ابراز می‌دارد، حالت شور و شوق را در اوج خود تجربه خواهد کرد. با این حال به دلیل نداشتن بینش و تعهد، امکان تداوم این عشق اندک است و در صورتی که رابطه به علت ارضای نیازهای زوجین تداوم یابد به مرور زمان تعهد در روابط آن‌ها به وجود می‌آید.

عشق مشفقانه (رفاقتی): تعهد قوی، صمیمیت قوی، اشتیاق ضعیف
یک رابطه دوستانه پایدار، طولانی مدت و متعهدانه که همراه با مقدار زیادی صمیمیت است. این نوع عشق همراه با بهترین روابط دوستانه است که رفتار شهوانی در آن نیست یا خیلی کمرنگ است و رفتار عطوفت ورزانه در آن دیده نمی‌شود. بسیاری از عشق‌های آرمانی که دوام یابد و پایدار شود، تبدیل به عشق رفاقت آمیز خواهد شد. این نوع عشق بین دو همکار که سال‌ها با یکدیگر کار کرده‌اند یا بین یک زوج که دارای فرزندانی هستند مشاهده می‌گردد.

عشق ابلهانه: تعهد قوی، صمیمیت ضعیف، اشتیاق قوی
زوجین صرفاً براساس حالت شور و شوق (شهوت) نسبت به هم متعهد هستند و رابطه صمیمانه و عاطفی عمیقی با همدیگر دارند. این حالت گردبادی از هیجانات است که زود فروکش می‌کند. دراین حالت افراد در نگاه اول عاشق یکدیگر می‌شوند و خیلی زود بدون اینکه همدیگر را بشناسند به داشتن یک رابطه طولانی متعهد می‌گردند. این عشق خیلی شدید و اغلب وسواس گونه است. فرد نمی‌تواند فکر خود را از او رها کند، شدیداً آرزو می‌کند به او نزدیک شود، او را لمس کند و با او در هم آمیزد و با این تخیلات به فرد حالت شوریدگی دست می‌دهد.

عشق کامل: تعهد قوی، صمیمیت قوی، اشتیاق قوی
در این حالت فرد همسر خود را به عنوان یک انسان دوست می‌دارد و به او احترام می‌گذارد، به او متعهد است و از طریق برقراری ارتباط درست با او احساس نزدیکی می‌کند. رفتار دوستانه، رفاقت آمیز، محبت آمیز و مراقبت آمیز خواهد داشت. روابط زناشویی همراه با تعهد به وفاداری و اوج لذت بدون احساس گناه تجربه می‌شود. رسیدن به این مرحله خیلی آسان‌تر از نگهداشتن آن است.

منبع :

ایران تحقیق

Sternberg, R. J. (1986). A triangular theory of love. Psychological review, 93(2), 119

 

عشق و احترام دو پایه مهم زندگی زناشویی‌اند و یکی از ارکان احترام، احترام به تفاوت ها ست. احترام به این معنا نیست که شما سر همه چیز با هم توافق دارید بلکه به این معنا ست که شما به همسرتان اجازه می‌دهید متفاوت باشد. هیچ دو انسانی دقیقا مثل هم نیستند و مثل هم فکر و احساس نمی‌کنند. نگرش حاکی از احترام می‌گوید « طرز نگاه تو به مسائل جالبه» نه این که «این مسخره‌ترین چیزیه که تا حالا شنیده‌ام».

جورشین اپلیکیشنی ست برای تمرین احترام به تفاوت ها